O miti ua leva ona vaʻaia o ni faʻamalama i totonu o le mafaufau, e ofoina atu faʻataʻitaʻiga i vaega natia o lo tatou lalolagi i totonu. Faatasi ai ma le tele o faʻailoga e aliali mai i miti, o le taika e tu i fafo o se tasi o tagata sili ona malosi ma faʻalavelave. Pe o se poto masani e mataʻutia pe mataʻutia, o le taika i miti o se faʻailoga mamana e manaʻomia ai le gauai. O lenei tusiga e suʻesuʻe i le uiga o le taika i miti, suʻesuʻeina lona taua mai le vaaiga a Jungian psychology ma isi auala faʻapitoa. O le a tatou suʻesuʻeina foʻi pe faʻapefea ona faʻatusalia e lenei manu mataʻutia vaega taua o le mafaufau, lagona o le tagata, ma le suiga o le tagata lava ia.

Le Tiger: Archetypal Symbolism i Jungian Psychology

I le Jungian psychology, o miti ua manatu o se auala mo le mafaufau le iloa e fesootai ma le tagata lava ia. Na talitonu Carl Jung o faʻailoga i miti e masani lava o faʻaaliga o le le malamalama faʻatasi, lea o loʻo i ai faʻamaumauga lautele e faʻasoa e tagata uma. O le taika o se fa'ailoga malosi, e fa'atusalia ai lagona fa'amuamua ma malosiaga fa'aleagaga loloto atu. 1

  1. Le Ataata Archetype
    O taika e masani ona fesoʻotaʻi ma lamatiaga, osofaʻiga, ma le malosi mata. I faaupuga Jungian, e mafai ona latou fai ma sui o le ata lafoia, o le vaega o i tatou lava o loo i ai lagona taofiofia pe teena ma manaoga. O le fetaia'i ma se taika i se miti e mafai ona fa'aalia ai le ita taofiofia, fefe, po'o ni lagona le iloa o lo'o alu a'e i luga. Afai e lagona e le tagata miti le fefe pe a feagai ma le taika, e mafai ona faʻaalia se fefe i ona lava lagona le pulea poʻo ni faʻalavelave faʻaleagaina.
  2. O le Anima ma Animus
    E mafai fo'i e taika ona fa'aalia vaega o le aima (le itu fafine i totonu o tane) po'o le Animus (le itu tau tane i totonu o fafine). I le avea o ni manu feʻai, e le mafai ona faʻaogaina, e mafai e tigers ona atagia mai malosiaga faʻapitoa e leʻi tuʻufaʻatasia i totonu o le mafaufau. Mo tamaloloa, o le taika e mafai ona faʻatusalia se ituaiga faʻataʻitaʻi mamana ae mataʻutia, ae mo fafine, e mafai ona faʻaalia ai se faʻamaualuga, puipuia foliga o alii.
  3. Suiga ma le Ta'ito'atasi
    E masani ona talanoa Jung e uiga i le faiga fa'apitoa, o le faigamalaga o le tuufaatasia o vaega eseese o le tagata lava ia e ausia ai le atoatoa. I lenei tulaga, o se taika atonu e foliga mai i miti o se faailoga o le suiga faaletagata lava ia. 2 Afai e fegalegaleai filemu le tagata moemiti ma le taika, atonu e fautua mai o loʻo latou faʻaogaina lelei a latou vaega muamua poʻo le le iloa. O le taika e mafai ona avea ma taʻiala poʻo se faʻailoga o le lototele, e taʻitaʻia ai le tagata moemiti i le faʻatinoina o ia lava.

Fa'amatalaga Fa'ale-mafaufau i tua atu o Jung: Fa'aaliga Freudian ma Fa'aonaponei

E ui o le su'esu'ega a Jungian o lo'o ofoina mai ai le tele o fa'amatalaga, o isi fa'alapotopotoga fa'ale-mafaufau e tu'uina atu ai fa'amatalaga fa'aopoopo e uiga i taika i miti.

  1. Va'aiga Freudian: Le Fa'asa'olotoina o Ta'avale Instinctual
    Sigmund Freud, le tama o le mafaufau, atonu o le a faauigaina se miti taika o se faʻaaliga o le id—le faatanoa le iloa o lagona, mana'oga, ma tu'inanau. I le talitonuga o Freudian, o se taika e mafai ona faʻatusalia le taofiofia o tuʻinanauga faʻafeusuaiga poʻo ni lagona faʻamalosi. Afai o loʻo tuliloaina e le taika le tagata moemiti, e mafai ona faʻaalia ai feeseeseaiga i totonu lea o lagona taofiofia o loʻo "tuli" le tagata, manaʻomia le faʻaalia poʻo le faʻamalolo. 3
  2. Fa'ata'ita'iga Fa'apitoa-Amio: Fa'aaliga o le popole
    Mai se vaaiga faalemafaufau-amio, o foliga o se taika i miti e ono fesoʻotaʻi ma lagona o le popole poʻo le atuatuvale. O le taika e mafai ona faʻatusalia se taufaʻamataʻu i le ola fafagu o le miti, e pei o se tulaga luʻitau poʻo se lagona lofituina. O le miti e mafai ona avea o se faʻataʻitaʻiga mo tauiviga a le tagata miti e faʻafeiloaʻi pe faʻatoʻilaloina popolega e foliga mai e le mafai.
  3. Evolutionary Psychology: Le Predator-Prey Dynamic
    Evolutionary psychology e fa'amatalaina miti e tusa ai ma auala e ola ai. O se taika, e pei o se manu fa'alenatura, e ono fa'aosoina se tali loloto, fa'amuamua. O foliga vaaia o se taika i se miti e mafai ona faaosofia ai le fefe i le tulituliloaina, e fai ma sui o le fefe e leʻi foiaina po o le faʻamoemoe i lamatiaga i le lalolagi moni.

Aganu'u ma Fagogo Taua o Tigers

I tua atu o fa'auigaga fa'ale-mafaufau a le tagata lava ia, o taika o lo'o i ai ni uiga taua fa'ale-aganu'u ma tala fa'asolopito e mafai ona a'afia ai a latou matafaioi fa'atusa i miti.

  1. Fa'atusa i Sasa'e: Malosi ma Puipuiga
    I le tele o aganuu i Sasaʻe, e faʻaaloalogia taika o se faʻailoga o le malosi, malosi, ma le puipuiga. I tala faasolopito a Saina, o le taika o se tasi lea o manu paia e fa ma e fai ma sui o le malosi faafitafita, faapea foi ma se leoleo faasaga i agaga leaga. I le lotu Hindu, o le atua fafine o Durga e tietie i se taika, e fai ma faailoga o le puleaina o malosiaga vevesi. O se miti e uiga i se taika i lenei aganuu e mafai ona faʻatusalia le manaʻoga o le tagata moemiti e faʻaogaina lona malosi i totonu pe puipuia i latou lava mai faʻamataʻu mai fafo.
  2. Fa'ailoga Shamanic: Le Manu Agaga
    I nisi o aganuu, o manu i miti o loʻo vaʻaia manu agaga po'o ta'iala e ofoina atu le poto ma le lagolago. O le taika o se manu agaga e fai ma sui o le malosi faaletagata lava ia, lototele, ma le tomai e faatautaia ai luitau faigata. Afai e lagona e le tagata miti se lagona o le fesoʻotaʻiga poʻo le faʻamalosia mai le taika, e ono faʻaalia ai o loʻo valaʻauina i latou e fusia lo latou toa i totonu poʻo le puipuiga.
  3. Faailoga i Sisifo: Le Manu i Totonu
    I tusitusiga i Sisifo ma faʻatusa, o taika e masani ona faʻaalia o ni malosiaga vao, e le mafai ona faʻaogaina o le natura. O le miti i se taika i lenei tulaga e mafai ona faatusa i le taua a le tagata miti ma o latou lava lagona, manaoga, po o le le mafai ona taofiofia. O le taika e mafai ona fai ma sui o le "manu i totonu," o se faailoga o le malosi mata, e leʻi faʻamamaina lea e manaʻomia ona malamalama ma faʻaogaina lelei.

Tulaga masani o miti e a'afia ai taika ma a latou fa'auigaga

  1. Le tulia e se taika
    O se tasi o miti masani e uiga i taika e aofia ai le tuli. E masani ona faʻatusalia le tagata moemiti e sola ese mai se mea latou te fefefe i le fafaguina o le olaga. Atonu o se fefe i le toilalo, feteenaiga e lei foiaina, po o se faafitauli faalelagona o loo latou aloese mai ai.
  2. Fa'amigo pe Faauo i se Taika
    Afai e manuia pe faauo le tagata miti i le taika, e ono taʻu mai ai o loʻo latou oʻo mai i o latou lava malosi i totonu pe o loʻo aʻoaʻo e pulea o latou lagona. E ta'u mai ai le alualu i luma i le iloa e le tagata lava ia ma le puleaina o malosiaga le malamalama.
  3. Le osofa'ia e se taika
    O se osofaʻiga a se taika e mafai ona faʻaalia ai lagona o le lofituina pe osofaʻia e malosiaga mai fafo poʻo lagona. O lenei faʻaaliga e masani ona faʻaalia ai o le tagata miti e lagona le taufaamatau i nisi o vaega o lona olaga, e pei o galuega, mafutaga, poʻo luitau patino.
  4. Ti'eti'e i se taika
    O le miti o le tietie i se taika e mafai ona avea ma faʻailoga faʻamalosia. Atonu e taʻu mai ai o le tagata miti o loʻo aʻoaʻo e pulea o latou lagona poʻo ua maua se lagona o le puleaina o latou popolega ma le vevesi i totonu.

E mafai ona e aʻoaʻo atili e uiga i le faʻatusa o nifo e paʻu i fafo i au miti i la matou faaliliu miti fua.

iʻuga

Tigers i miti e mauoa i faʻailoga, e fai ma sui o mea uma mai le faʻamuamua ma lagona faʻafefe i suiga patino ma le taʻitaʻiga faaleagaga. Pe va'ai i tioata o Jungian psychology, su'esu'ega a Freudian, po'o fa'atusa fa'aleaganu'u, o taika o ni fa'ailoga malosi o le lamatiaga ma le malosi. O le malamalama i lo latou taua e mafai ona ofoina atu ni malamalamaaga taua i le tulaga faalelagona o le tagata moemiti, feeseeseaiga le iloa, ma le tuputupu ae o le tagata lava ia.

E ala i le suʻesuʻeina o foliga o le taika i miti, tatou te maua ai le avanoa i se malamalama loloto atu o le tagata lava ia, faʻatagaina le faʻamalologa o le mafaufau ma lagona. O le isi taimi e aliali mai ai se taika i au miti, mafaufau e le gata i lona aafiaga faʻalagona vave ae faʻapea foʻi ma faʻasologa o uiga e ono taofia mo lau lava malaga agai i le faʻalauiloaina o oe lava ma le atoatoa.

  1. Jung, CG (1964). Tagata ma Ana Faatusa. Dell Lomiga.[Pulu]
  2. Campbell, J. (1949). Le Toa e Afe Tausaga. Princeton University Press.[Pulu]
  3. Freud, S. (1900). Le Fa'amatalaga o Miti. Macmillan Publishing.[Pulu]

Symbolopedia

Encyclopedia of Symbols

E tusa o le Tusitala

Symbolopedia o se taʻiala atoatoa i uiga o faʻailoga. O a matou mea na faia e tagata tomai faʻapitoa i mafaufauga ma faʻatusa, taumafai e faatumauina le paleni i le va o faʻamaumauga faʻasaienisi faʻamaonia ma faʻamatalaga e maua mai i tala faʻasolopito, talatuu, ma talatuu. E ui o la matou auala e faʻalagolago i faʻamatalaga faʻasaienisi o faʻailoga, matou te faʻaalia le taua tele o le sao i lo latou malamalama, faʻatagaina mo se faʻafefiloi o le mafaufau ma le fatufatuaʻi.

Va'ai Mataupu