Ngokufutshane
Imilenze luphawu oluqhelekileyo oludibanisa i-anatomy esebenzayo kunye nokusetyenziswa okutyebileyo kwezemizekeliso. Kwinqanaba elisisiseko imele intshukumo kunye nenkxaso yomzimba: ngaphandle kwemilenze asinakuhamba, sibaleke okanye sime. Ngenxa yaloo ndima isebenzayo, imilenze ikwanentsingiselo ebanzi malunga nenkqubela phambili, ukuzimela, ukuhambahamba koluntu, kunye nokuba sesichengeni xa yenzakele okanye ithintelwe. Kuyo yonke intetho, ubugcisa, imifanekiso yomntu kunye neetattoo, imilenze isebenza njengesishwankathelo esifutshane sokubona isenzo, uhambo kunye nokudibana komzimba nehlabathi.
Imele Ntoni Imilenze?
Ngokwendalo, imilenze zizakhiwo ezivumela ukuhambahamba kunye nobunzima bokuthwala. Njengemifuziselo, zihlala zisetyenziselwa ukubonisa ukuhamba — ukukwazi ukusuka kwenye indawo ukuya kwenye, ukutshintsha imeko, okanye ukuqhubela phambili kwiinjongo. Ababhali kunye nezithethi basebenzisa imifanekiso yemilenze ukubonisa uhambo lomzimba kunye nokuqhubela phambili kobomi.
Imilenze ikwabonisa isiseko kunye nenkxaso: ithwala umzimba kwaye iwugcina uthe nkqo, ngoko ke imifanekiso emininzi idibanisa imilenze neengcinga zoko Uzinzo kunye nokuzimela. Amabinzana afana nokuthi “yima ngeenyawo zakho” abonisa indlela imifanekiso yemilenze emele ngayo ukuzimela komntu kunye noxanduva.
Okokugqibela, imilenze inokubonisa ukuba sesichengeni, isini, isikhundla kunye nendima. Xa imilenze yenzakele, ibotshelelwe okanye ingekho kwiibali okanye kwimifanekiso, idla ngokubonakalisa umda okanye ukoyiswa; xa igxininiswa kwimfashini okanye kwimifanekiso, inokubonakalisa ukutsala, ubuchule bokudlala okanye isikhundla sentlalo.
Iintsingiselo Ezilungileyo Nezingalunganga Zemilenze
Unxulumano oluhle: Imilenze inxulunyaniswa nenkululeko yokuhamba, ukuzimela kunye nenkqubela phambili. Njengophawu Nkonzo, zithetha ukukwazi ukwenza, ukuhamba, ukufezekisa iinjongo kunye nokuxhasa abanye. Imilenze yezemidlalo okanye esetyenziswe kakuhle inokubonisa ukunyamezela, ukuziqeqesha kunye nemivuzo yomzamo.
Iintsingiselo ezimbi: Imilenze ingamela ukulinganiselwa kunye nobuthathaka. Umlenze owaphukileyo, okhubazekileyo okanye obotshiweyo udla ngokufanekisela ukubuyela umva, ukuzibamba okanye ukoyiswa. Imifanekiso yemilenze inokwenziwa ngendlela yesondo ngeendlela ezinciphisa amandla omntu okuzikhethela, okanye isetyenziswe ukwenza ingcamango engaqhelekanga (umzekelo, ukugxila kwimilenze ukuze umntu acinge), nto leyo ethwala ezimbi iintsingiselo zentlalo.
Imbali kunye neMvelaphi yeMilenze
Ngenxa yokuba imilenze ibalulekile ekushukumeni komntu, ukusetyenziswa komfuziselo kuvela ngokwendalo kumava emihla ngemihla: inxalenye yomzimba esithwalayo iba ngumzekelo olungele nayiphi na inkqubo yokuhamba okanye ukuxhasa. Izaci ezininzi kunye namaqhalo kwisiNgesi nakwezinye iilwimi zibonisa olu nxibelelwano lusondeleyo phakathi kwemilenze yomzimba kunye neengcamango ezingabonakaliyo ezifana nokuzimela okanye inkqubela phambili.
Abaculi nababhali kwimbali yonke baye bagxininisa kwimilenze xa befuna ukubonisa amandla, ubabalo, umsebenzi okanye ubuthathaka. Intsingiselo yokomfuziselo idla ngokulandela ukusebenza komzimba okubonwayo endaweni yemvelaphi enye eyiliweyo: imilenze imele ukuma, ukuhamba nokubaleka, kwaye ezo zenzo zichazwa ngokulula kwimixholo yentlalo neyengqondo efana nokuhamba, ukubaleka, ukusukela kunye nokunyamezela.
Umqondiso kwiinkcubeko ezahlukeneyo zemilenze
Iinkcubeko zahlukile kwindlela ezibonisa okanye ezixoxa ngayo ngemilenze, kwaye ezo nguqu zibumba ugxininiso olufuziselayo. Kwezinye iimeko, imilenze engenanto enxibe impahla kawonkewonke ibonakalisa ubunamhlanje, ulonwabo okanye imfashini; kwezinye, ukugquma imilenze kunxulunyaniswa nemigangatho yokuthozama, etshintsha intsingiselo yenkcubeko yemilenze engabonakaliyo nebonakalayo. Imithetho yentlalo malunga nokuvezwa kwemilenze inefuthe ekubeni imilenze kwimifanekiso ifundeka njengevuselela inkanuko, ivukelayo, ithobekile okanye iyinto eqhelekileyo.
Ngaphaya kokunxiba, imikhwa egxile ekuhambeni ngeenyawo - umzekelo, uhambo olude, iindlela zorhwebo, okanye ukufuduka kwexesha elithile - ikhuthaza imifanekiso yemilenze egxininisa ukunyamezela kunye nenkqubela yokomoya okanye yezoqoqosho. Kule meko imilenze iba mfutshane xa ithetha ngokuzinikela, ukuziqeqesha kunye nokuhamba kwexesha.
Intsingiselo Yokomoya Yemilenze
Kulwimi lwangoku lokomoya nolokukhula komntu, imilenze isetyenziswa rhoqo ukumela umhlaba kunye nonxibelelwano nehlabathi lezinto eziphathekayo. "Ukuqiniswa" kudla ngokuthetha ukuzinza komzimba kunye nesimo sengqondo esizinzileyo, kwaye imilenze yindlela yokwenyani umzimba oqhagamshelana ngayo nomhlaba.
Imilenze ingasetyenziswa ngokwemifuziselo kwiimfundiso zokomoya ezigxininisa uhambo okanye ukuziqhelanisa. Umzekelo, ukuhamba ngokucamngca, uhambo olungcwele kunye nokwenza amasiko omzimba ngokuphindaphindiweyo kusebenzisa imilenze njengengqwalasela yokuziqeqesha kunye nokuqhubela phambili okuqhubekayo kokuziqhelanisa.
Emaphupheni Malunga Nemilenze
Imilenze idla ngokubonakala emaphupheni kwaye idla ngokutsala ingqalelo kuba inxulumene nokuhamba, inkxaso kunye nokuzimela. Iingxelo zamaphupha eziqokelelwe kwimithombo edumileyo yokubhekisela kumaphupha zihlala zichaza imilenze ngokunxulumene nemvakalelo yomphuphi yenkqubela okanye yokuthintelwa.
Ngenxa yokuba amaphupha asekelwe kumntu ngamnye nakwinkcubeko, ukutolikwa kwawo kwahluka kakhulu. Kwiincwadi ezininzi ezingezizo ezisesikweni kunye nokufundwa okuqhelekileyo, imilenze eqinileyo okanye ekhawulezayo ephupheni inxulunyaniswa ntembelo kunye nokukwazi ukuqhubeka, ngelixa imilenze ethintelekileyo okanye elimeleyo idla ngokudibana neemvakalelo zokubanjwa okanye ukungakwazi ukuqhubeka nobomi obuphilileyo.
Imifanekiso yamaphupha aqhelekileyo aquka imilenze
- Ukuphupha ngemilenze etyumkileyo, elimeleyo okanye ekhubazekileyo — kudla ngokutolikwa njengomqobo ekuqhubekeni okanye uloyiko lokulahlekelwa kukuzimela.
- Iphupha lokubaleka nemilenze eqinileyo — idla ngokunxulunyaniswa nomfutho, ukubaleka, okanye ukufezekisa iinjongo.
- Iphupha lokulahlekelwa okanye ukulahleka kwemilenze (ukunqunyulwa kwemilenze) — lidla ngokunxulunyaniswa kwiincwadi zamaphupha ezidumileyo notshintsho olukhulu, ukuziqhelanisa, okanye ukulahleka kwamandla okubonwayo.
- Ukuphupha ngemilenze emide okanye enomtsalane ngokungaqhelekanga — kwezinye iindawo kutolikwa njengokuzithemba okwandisiweyo, iimvakalelo zesondo, okanye ukubonakala eluntwini.
Kwi-Art and Literature: Imilenze njengeMotif kunye neMessage
Ubugcisa bokuphatha imilenze buhlala bugxininisa umgangatho umdali afuna ukuwugqamisa: intshukumo, uqeqesho, inkanuko okanye umsebenzi. Imizobo ka-Edgar Degas kunye neepastel zabadanisi be-ballet zigxila ngokuphindaphindiweyo kumathole, amaqatha kunye neenyawo ukubonisa ingqeqesho kunye nomsebenzi onzima obangela ukusebenza kakuhle; imilenze ibalulekile ekuqondeni ukuzibhokoxa kwabadanisi kunye nesikhundla sabo sentlalo.
Ifilimu ka-1948 ethi The Red Shoes (eyaqondiswa nguMichael Powell kunye no-Emeric Pressburger) yenza imilenze neenyawo ze-ballerina zibe yindlela yokubonisa ukunyanzeliswa kobugcisa, ukuzincama kunye nemfuno yomzimba: i-choreography kunye nemilenze yokudanisa zimele zombini ukugqwesa kobuchule kunye neendleko zomzimba. Ngokufanayo, umfanekiso odumileyo ka-1955 wesiketi sikaMarilyn Monroe esivuthuzayo kwi-The Seven Year Itch ugxininisa imilenze njengophawu lokuthanda ngokwesondo kunye nomboniso kawonke-wonke.
Intsingiselo yeTattoo kwiMilenze
Xa abantu bethatha iitattoo zemilenze okanye bekhetha umlenze njengendawo apho kufuneka bathathe khona iitattoo, olu phawu ludla ngokubhekisa kuhambo, intshukumo kunye nokunyamezela. Itattoo ekwithole okanye emathangeni ingakhethwa ukubonisa ngesantya, ubuwena bomdlali okanye indlela yakho oyihambileyo.
Iitattoo ezithile ezineengalo ezithi tye—ezifana nemifanekiso yezihlangu, iinyawo okanye imilenze enesitayile—zidla ngokuba nonxulumano olucacileyo (uhambo, inkonzo yasemkhosini, ukusebenza) kodwa zikwasebenza njengeempawu zomntu zokuqina, ukuchacha okanye utshintsho xa umntu onxibe imizimba efuna ukukhumbula ubomi bakhe obubalulekileyo.
Iintsingiselo zeentlobo ezahlukeneyo, imibala, okanye ukwahluka kwemilenze
Iindlela ezahlukeneyo zokubonisa imilenze zitshintsha ugxininiso olufuziselayo. Umlenze wokufakelwa okanye isixhobo esibonakalayo sokuncedisa sidla ngokugxininisa imixholo yohlengahlengiso kunye melela, eguqula ukulahleka kwelungu lebhayoloji njengobungqina bokuchacha okanye ubuchule bezobuchwepheshe.
Imilenze ephukileyo, ebotshiweyo okanye engakwaziyo ukuhamba igxininisa ukuthintelwa kunye nokubuyela umva; le mifanekiso isetyenziswa rhoqo kwiingxelo malunga nokoyiswa, ukuphiliswa okanye ukuxhomekeka. Ngokwahlukileyo koko, imilenze yesilwanyana esetyenziswa ngokomfuziselo (umzekelo, imilenze yehashe kwi-heraldry okanye kwimifanekiso) iya kuzisa iimpawu ezinxulumene nesilwanyana—isantya, ukunyamezela okanye amandla—ngoko ke umxholo wemilenze uhlala uzuzisa uphawu lwesilwanyana.
Imibuzo ebuzwa qho
Q: Imela ntoni imilenze ngokubanzi xa ifuzisela?
A: Imilenze idla ngokumela intshukumo, inkxaso kunye nokukwazi ukwenza okanye ukuqhubela phambili.
Q: Ngaba imilenze luphawu lwesondo?
A: Kwiinkcubeko ezininzi zanamhlanje ezibonakalayo, imilenze inokuthathwa njengesondo kwaye isetyenziswe njengophawu lwenkanuko, kodwa ukutolikwa kuxhomekeke kumxholo, indlela eboniswa ngayo kunye nemigangatho yenkcubeko.
Q: Yintoni efuziselwa ngumlenze owaphukileyo kumabali okanye kwimifanekiso?
A: Umlenze owaphukileyo okanye olimeleyo udla ngokufanekisela ukunqongophala, ukubuyela umva okanye ubuthathaka kwiimeko ezibaliswayo nezibonwayo.
Q: Ngaba imilenze ingafuzisela iingcamango zokomoya?
A: Ewe. Imilenze idla ngokusetyenziswa ngendlela efuziselayo ukubonisa ukumisa umhlaba, uhambo oluya etempileni, ukuziqhelanisa rhoqo, okanye indlela umntu ayihambayo ebomini.
Iimpawu ezinxulumene noko
- Iinyawo — unxibelelwano nomhlaba kunye nokuhambahamba okusebenzayo
- Izandla — isenzo, isakhono kunye nobuchule obuhambelana nentshukumo yemilenze
- Amavili — ukuhamba ngoomatshini kunye nokuhamba njengendlela eyahlukileyo yokuhamba
- Izihlangu — umsebenzi, uhambo kunye nokhuseleko lokuhamba
- Iindlela neendlela — iindlela ezihamba ngazo iinyawo; uhambo kunye nekhondo lobomi


